"دیکتاتور بطور عام به کسی میگویند که بسیار خودکامه عمل کرده و طبق سلیقه خود بر دیگران حکم رانی میکند. مطمئنا دیکتاتور بودن و دیکتاتوری چندان دوست داشتنی نیست، خصوصا برای افرادی که دم از آزادی میزنند! حال آیا میتوان روش اداره کلاس های مدارس را دیکتاتوری نامید؟"

در اینجا به مقایسه 2گروه از دبیران گرامی میپردازیم:

دیکتاتور

دموکرات

چیزی که واضح است آن است که جمیع دانش اموزان موافق معلم دموکرات هستند. معلمی که به شاگردش آزادی عمل میدهد، دانش آموز محترم در کلاس وی، وقتی قار و قور شکمش راه افتاد جرعت گذاشتن تکه نانی در دهانش را دارد و به هزار ترفند از جمله زیر میز، محسور کردن میدان دید دبیر محترمه بوسیله سر فرد جلویی، پرسیدن کلمات پای تخته به جهت پرت کردن هواس معلم و آبنباتی در دهان انداختن (در این مواقع دانش آموز لبخندی با دهان بسته به معلم میزند تا هم خشنودی وی را فراهم سازد و هم موضوع لو نرود!) و بسیاری دیگر که شاید آوردن آنها در این مکان مناسب نباشد! براستی آیا وضع حاکم بجای ایجاد نظم در کلاس دانش اموزان خلاق را به کشف روش های جدید و یافتن سوژه های دسته اول تشویق نمی کند؟ در این جا لازم است تشکر خود و هم نوعانم (!!) را از ایشان بعمل آورم که این گــــونه شرایط رشد خلاقیت مارا فراهم میکنند. آیا بهتر نیست روش دیگری را که توام با دموکراسی باشد جایگزین این روش کنند؟ که نه منجر به انفجارهای ریز و درشت خنده در کلاس شود و نه دبیر بنده خدا کلاس را ترک کند! کلاس هایی بوده که ما حتی جرعت رفتن به (گلاب به رویتان) مستراح را هم نداشته ایم! ما با جنبه هستیم(!!) ، و اگر ما را عقده ای نکنید میتوانیم انرژی های نیمه فعال درونمان را کنترل کنیم. رفتارهای جمعی ما نشعت گرفته از برخوردهای صحیح یا صرفا از روی احساس مسئولین مربوطه است.

هیچ انسانی نیست که زیر بار تحمیل عقاید رود، از طرفی ذهن سالم منطق را خوب میشناسد و آن را میپذیرد. چیزی که ما میخواهیم دانستن استدلال های آگاهانه و از روی منطق برای قوانین است.

از طرفی مشکل بزرگ تر ما این است که در وضع قوانین مدون و غیرمدون هیچ نظری از مان پرسیده نمی شود که هیچ، اگر قصد دخالت بیجا، آن هم در قوانین مربوط به خودمان را داشته باشیم، برخورد قاقونی با ما خواهد شد. (توجه فرمایید؛ باز هم از همان قوانینی که ما اصلا نمی دانیم از کجا آمده اند!) آیا این دیکتاتوری نیست؟ می فرمایند" قوانین مربوط به آموزش و پرورش سراسر کشور می باشد و به ما مربوط نیست. اگر اعتراضی هم داشتید به خودشان بگویید." این را که می گویند دهان همه بسته می شود. آخر"آموزش پرورش که دست ما نیست! آن ها که به حرف ما نمی آیند قوانین را عوض کنند." معدود افرادی هم که جانشان به لبشان رسیده و پیگیر می شوند، آنقدر در کاغذبازی ها و (باز هم) قوانینی غیرمدونی که معلوم نیست از کجا آمده اند می پیچند که درس عبرتی شوند برای دیگران و دیگر از این غلط ها نکنند.

آن قانونگذاران ناشناس که خواسته یا ناخواسته نظراتشان تبدیل به رسمی شده که بنا به موقعیت اجرا میشوند (و یا حتی اگر منافع شخصی فرد مجری در خطر باشد نغض میشوند) روزی در مدارسی مشغول به تحصیل بوده اند که به سلیقه مسئولین محترم اداره میشده و بس. مدارسی که حتی فکر کردن به دخالت در امور مدرسه آشوب در دل دانش آموز مفلوک می انداخت که "نکند بفهمند؟ نکند که اخراجم کنند و مایه آبروریزی پدر و مادر عزیزم شوم؟" پس منطقی است که فردی تربیت شده در این فضا چندی بعد که وارد جامعه شد سعی بر حاکم کردن قوانین خویش در خانه، محل کار و جامعه آورد.

حال خوبی این افراد این است که به راحتی شناسایی شده و مورد نقد و بررسی قرار می گیرند. گروهی دیگر از افراد فکر می کنند دید بسی منطقی به اطراف دارند و نامی باشکوه نیز به خود اعطا فرموده اند؛ (سانسور)! دم از آزادی میزنند، خود را در کتاب غرق میکنند، سیگار می کشند، فیلم نقد می کنند و در یک کلام فکر می کنند خیلی سرشان می شود و بقیه همه نفهمند و جهان سومی و لاغیر. خدا میداند این ها با این همه سیاست چگونه چیزی که به مزاجشان نسازد را از صفحه روزگار پاک میکنند. شاید اینگونه افراد واقعا خیلی سرشان بشود، ولی دلیل مناسبی برای به مسخره گرفتن عقاید دیگران نیست. این ها مگر کیستند که به خود حق می دهند معتقدات دیگران را پوچ بنامند؟ این ها جز چند نادان نیستند که خیال می کنند وجودشان از بقیه لازم تر میماند و به جرئت میتوانم بگویم که لفظ منورالفکر هرگز وصف حالشان نبوده است. ملاحضه فرمایید؛ ایشان هم در همان مدارس قبلی محصل بوده اند اما با دیدی متفاوت. آیا بسیاری از خودخواهی های ما ریشه در دیکتاتوری مدارس مان ندارند؟ حتی اگر چنین هم نباشد فضایی مثل این (که 13 سال در آن بسر میبریم) تاثیر زیادی در تفکر ما دارد.

دقیق تر که نگاه میکنیم همه ما، همه مایی که به نحوی در پی قدرت بالاتر هستیم و آزادی را در قدرت میبینیم همان دانش آموزانی هستیم که هرگز نپرسیدند چرا؟ و از قوانین پیروی کردند. به امید این که روزی قدرتمند میشوند و قوانین خودشان را تا جایی که میتوانند به اجرا میگذراند. چرا که تصور میکنند هرچه به طبع ایشان خوش آید برای دیگران (که همه را در برمیگیرد) نیز خوشایند است.

حقیقتا همه این ها نشعت گرفته از کجاست؟ به یک چرخه میرسیم که نقطه اغازش را نمیدانیم اما روندش در زمان حال مشهود است. برای مثال نوجوانی وارد جامعه میشود، از فشار قدرت های بالاتر که می اندیشند هر قدر هم که برخوردشان نامناسب، اما به صلاح وی است به تنگ می آیند و این نقطه آغاز تاثیر پذیری آنهاست. اینجاست که می آموزنــــد با تمام آن چه از حقوق افراد آموخته اند میتواند عقاید خودشان را به نام صلاحیت تحمیل کنند. و این چرخه ادامه پیدا میکند و افرادی می آیند که تفکراتشان سرشار از نقاط مشترک است. این افراد در نقطه ای از تاریخ اکثریت را در برمیگیرند و قوانین را علارغم میل اقلیت ثبت میکنند. ذات قوانین پایدارند فقط در سیر زمان توسط اکثریت های متفاوت دستخوش تغیرات متفاوت میشوند. به ما میرسند و ما خیلی مواقع بی آنکه بدانیم چرا؟ یا از کجا؟ تسلیم قوانین میشویم تا آن زمان که قدرت بدست بگیریم و اکثریت تشکیل دهیم و ... و روند ادامه پیدا میکند. در این صورت نمیتوان به قانون بعنوان چیزی قابل احترام نگاه کرد. اما این تفکرات هم به نوعی قانون هستند که همیشه مورد تایید اکثریت قرار نمیگیرند.